Informacja dot. włączenia pojazdu do wojewódzkiej ewidencji zabytków

POJAZD ZABYTKOWY W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY O OCHRONIE ZABYTKÓW:

Art.3, pkt 1 (…) rzecz ruchoma stanowiąca świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. D (…) ruchomy zabytek techniki to środek transportu taki, który świadczy o kulturze materialnej, charakterystyczny dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujący poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego.

Art. 51 ust. 1 Jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę wymagają zabytki zaliczone do jednej z następujących kategorii: (…) 14/ środków transportu, które mają więcej niż 50 lat i ich wartość jest wyższa niż 32 000 zł.

Ponadto kwestia rejestracji pojazdów regulowana jest przez art. 2 pkt 39 ustawy z dn. 20.06.1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2022 poz. 988, 1002, 1783 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dn. 22.07.2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.2022 poz. 1847 ze zm.).

 

! UWAGA ! Pełna treść wytycznych znajduje się w treści Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 18/2026 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 29 lipca 2026 roku

 

Wnioskodawca nie ponosi żadnych opłat skarbowych związanych z włączeniem pojazdu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Tylko w przypadku ustanowienia pełnomocnika należy załączyć do wniosku pismo udzielające pełnomocnictwa oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Z opłaty skarbowej zwolnieni są członkowie najbliższej rodziny.

 

 

KRYTERIA OCENY WARTOŚCI ZABYTKOWYCH POJAZDU:

1. pojazd w wieku przynajmniej 40 lat, którego model nie jest produkowany przynajmniej 30 lat; jest egzemplarzem rzadko występującym na rynku krajowym i zagranicznym; nie przeszedł żadnych zmian konstrukcyjnych ani modernizacji; posiada co najmniej 75% oryginalnych części, w tym główne układy/podzespoły (zasada 75% obowiązuje również w ramach każdego z tych układów). Dopuszczalne są części zgodne z przewidzianymi przez producenta danej marki, modelu czy typu pojazdu, o wyglądzie i jakości nieodbiegającym od pierwotnych; posiada oryginalną powłokę lakierniczą, lub odtworzoną zgodnie z oryginałem albo z zachowaniem kolorystyki przewidzianej przez producenta;

 

2. pojazd w wieku co najmniej 30 lat, rzadko występujący na rynku krajowym i zagranicznym; wyprodukowany w niewielkiej liczbie w danym modelu lub wyprodukowaną w niewielkiej ilości wersją specjalną danego modelu; nie przeszedł żadnych zmian konstrukcyjnych ani modernizacji; posiada oryginalną powłokę lakierniczą, lub odtworzoną zgodnie z oryginałem albo z zachowaniem kolorystyki przewidzianej przez producenta; posiada co najmniej 85% oryginalnych części, w tym główne układy/podzespoły (zasada 85% obowiązuje również w ramach każdego z tych układów). Pozostałe 15% części mogą stanowić podzespoły zgodne z przewidzianymi przez producenta danej marki, modelu czy typu pojazdu, o wyglądzie i jakości nieodbiegającym od pierwotnych; dodatkowo powinien charakteryzować się przynajmniej jedną z poniższych cech:

1. posiadać unikatowe rozwiązania techniczne lub konstrukcyjne;
2. dokumentować ważne etapy rozwoju techniki motoryzacyjnej;
3. być związanym z ważnymi wydarzeniami historycznymi,;
4. być użytkowany przez osoby powszechnie uznane za wyjątkowo ważne.

 

3. pojazd polskiej konstrukcji i produkcji, bez względu na wiek.

Do wojewódzkiej ewidencji zabytków może zostać włączony wyłącznie pojazd wyprodukowany przez polskie przedsiębiorstwa motoryzacyjne oraz pojazd zagraniczny produkowany w Polsce na licencji, ale rozwinięty w polskich wersjach. Ponadto pojazd taki: nie przeszedł żadnych zmian konstrukcyjnych ani modernizacji; posiada oryginalną powłokę lakierniczą, lub odtworzoną zgodnie z oryginałem albo z zachowaniem kolorystyki przewidzianej przez producenta; posiada co najmniej 75% oryginalnych części, w tym główne układy/podzespoły (zasada 75% obowiązuje również w ramach każdego z tych układów). Dopuszczalne są części zgodne z przewidzianymi przez producenta danej marki, modelu czy typu pojazdu, o wyglądzie i jakości nieodbiegającym od pierwotnych; pojazd musi być wyprodukowany w fabryce należącej do polskiego przedsiębiorstwa motoryzacyjnego na terenie Polski, np. FSM w Bielsku Białej, FSO w Warszawie. Marki zagraniczne, które przejęły na własność zakłady produkcyjne, będą uwzględniane w wyjątkowych przypadkach, np. Daewoo-FSO Polonez.;

 

WYMAGANIA FORMALNE:

Wniosek o włączenie pojazdu do wojewódzkiej ewidencji zabytków zawierający niezbędne dane techniczne pojazdu oraz wszystkie inne informacje dotyczące historii i charakterystyki danego egzemplarza.

Obowiązkowo do wniosku należy załączyć:

1. dowód własności pojazdu, np. umowa kupna, dowód rejestracyjny.
2. oświadczenie o miejscu przechowywania pojazdu wg wzoru publikowanego na BIP DWKZ;
3. dokument pełnomocnictwa udzielonego przez wnioskodawcę (jeżeli został ustanowiony pełnomocnik) oraz potwierdzenie opłaty skarbowej (17 zł).

Zaleca się aby do wniosku dołączyć:

1. kartę ewidencyjną zabytku ruchomego (2 egz.). Do ww. karty jako załącznik powinna być dołączona karta ewidencyjna ruchomego zabytku techniki (2 egz.).

Dodatkowo należy przesłać za pomocą e-Doręczenia: AE:PL-97577-19299-IRUIH-22 kartę ewidencyjną w formacie PDF oraz fotografie dokumentujące pojazd w formacie JPG, w rozdzielczości minimum 3840 x 2160 (minimum 12 MP), bez obróbek graficznych. Alternatywnie pliki należy przedłożyć na nośniku CD/DVD, pamięci flash USB lub karty SD.

2. opinię techniczną pojazdu rzeczoznawcy ds. techniki samochodowej (1 egz.), o którym mowa w art. 79a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2024.1251 tj.), w szczególności w przypadku pojazdów młodszych niż 40 lat

 

KOLEKCJE POJAZDÓW ZABYTKOWYCH:

W nawiązaniu do stanowiska Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wytycznych Generalnego Konserwatora Zabytków, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nowotworzone kolekcje pojazdów zabytkowych nie będą ewidencjonowane w formie kart. Tworzenie i prowadzenie kolekcji pojazdów jest indywidualną decyzją właściciela lub posiadacza pojazdów zabytkowych. Chęć prowadzenia kolekcji pojazdów może zostać zgłoszona przez właściciela lub posiadacza DWKZ, Organ następnie dokona odpowiedniej adnotacji w dokumentacji wewnętrznej. Ponadto kolekcja pojazdów zabytkowych powinna składać się wyłącznie z pojazdów spełniających kryteria przewidziane dla pojazdów zabytkowych.

Nowotworzona kolekcja powinna stanowić szczególny zbiór o ściśle ustalonym zakresie merytorycznym, chronologicznym lub topograficznym, gromadzony ze względu na jego wartość artystyczną, historyczną lub naukową. W przypadku kolekcji istotna jest jej jednorodność, spójność i możliwie najwyższy poziom. Z reguły powinna być udostępniana nauce i zainteresowanym, a właściciel powinien dążyć do zachowania jej w całości i przekazania potomnym.

Utworzenie kolekcji pojazdów zabytkowych wymaga posiadania w ewidencji przynajmniej pięciu pojazdów. Wnioskodawca chcący utworzyć kolekcję jest zobowiązany dostarczyć wniosek (według załączonego wzoru) w formie papierowej lub cyfrowej za pośrednictwem e-Doręczenia na adres: AE:PL-97577-19299-IRUIH-22.

Zarządzenie nr 18/2026

 do pobrania:

Wniosek o włączenie pojazdu do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków

Wniosek o utworzenie kolekcji

Instrukcja wypełniania karty ewidencyjnej zabytku ruchomego dla pojazdów

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu

wzór karty i załącznika

wzór karty zabytków ruchomych techniki